САНОАТИ АНГИШТ

 


Маълумот оид ба ҷамъбасти фаъолияти корхонаҳои соҳаи саноати ангишт дар нимсолаи якуми соли 2017
Дар ҷамъбасти нимсолаи якуми соли ҷорӣ бинобар мавсимӣ будани фаъолияти корхонаҳои саноати ангишт, танҳо 8 корхона фаъолияти истеҳсолӣ намуда, тибқи маълумотҳои фаврӣ 540 ҳазор тонна ангишт истихроҷ карда шуд, ки нисбати ҳамин давраи соли гузашта 92,2 ҳазор тонна зиёд мебошад. Дар давраи ҳисоботӣ аз ҳаҷми умумии истихроҷи ангишт 46,7 % ба КФ «Шахтаи Фон-Яғноб», 23% ба Департаменти истихроҷи ангишти ҶДММ «Корхонаи металлургии Тоҷик», 21,5 % ба ҶДММ «Талко- Ресурс» ва 8,8 % ба дигар корхонаҳо рост меояд. Фурӯши ангишт дар давраи ҳисоботӣ бо назардошти бақияи соли сипаригардида 550242 тонна, аз ҷумла 64,2 % ба Маркази барқу гармидиҳӣ, 31% корхонаҳои саноатӣ, 4,3 % аҳолӣ ва 0,3% ба муассисаҳои буҷетӣ рост меояд.

    89

       Захираи ангишт ба ҳолати 1 июли соли ҷорӣ дар анборҳои корхонаҳои истихроҷкунандаи ангишт бо назардошти бақияи соли сипаригардида 142,9 ҳазор тоннаро ташкил медиҳад. Талаботи воқеии солонаи соҳаҳои иқтисодию ва иҷтимоии ҷумҳурӣ ба ангишт 1,7-1,8 млн. тонна муайян карда шудааст, ки аз ин ба соҳаи энергетика 53 %, саноат- 34,2 %, аҳолӣ- 10 % ва муассисаҳои буҷетӣ- 2,8% рост меояд. Натиҷагирии тарҳи талаботи соҳаҳо бо ангишт нишон медиҳад, ки 82% ҳаҷми ангишти ба нақшагирифташуда, ба таъмини талаботи корхонаҳои бузурги саноатӣ ва энергетикӣ рост меояд. Пурра ва саривақт пардохт накардани маблағи ангишт аз ҷониби ин корхонаҳои азим, боиси зиёд гардидани қарздорӣ аз музди меҳнат, андоз, дебиторӣ, инчунин қафомонии корҳои истихроҷӣ ва қабаткушоӣ гардидааст. Мувофиқи маълумоти фаврӣ дар давраи ҳисоботӣ аз ҷониби Маркази барқу гармидиҳии ш.Душанбе ба миқдори 353,6 ҳазор тонна ба маблағи 83,8 млн.сомонӣ ангишт кашонида шудааст. Қарзи МБГ дар назди корхонаҳои истихроҷкунандаи ангишт ба ҳолати 01.07.2017 зиёда аз 63 млн. сомониро ташкил медиҳад.танҳо қарзи корхонаҳои саноатию энергетикӣ дар назди КФ «Шахтаи «Фон-Яғноб» зиёда аз 55,8 млн. сомонӣ, аз ҷумла қарзи МБГ- 43,2 млн. сомонӣ, ҶСК «Сементи тоҷик»- 2,9 млн. сомонӣ ва КВД «Талко»- 2,2 млн. сомониро ташкил медиҳад. Бо дарназардошти афзун гардидани талаботи соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ҷумҳурӣ, махсусан ба ангишти кони «Фон-Яғноб», ки 81,7 фоизи ангишти дар соли ҷорӣ истихроҷ шаванда ба корхонаҳои дар ин кон фаъолияткунанда рост меояд, ба кор даровардани иқтидорҳои навро тақозо менамояд. Новобаста аз мушкилиҳои молиявию истеҳсолии корхонаҳои соҳаи саноати ангишт, дар давраи ҳисоботӣ ҷиҳати зиёд намудани истихроҷи ангишт ва сари вақт таъмин намудани соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ҷумҳурӣ бо он, аз ҷониби корхонаҳои соҳа 6 адад техникаҳои карерӣ ва таҷҳизотҳои шахтавӣ ба маблағи 15,6 млн. сомонӣ ворид карда шуд, ки ин шароит фароҳам овард 30 ҷойҳои нави корӣ ташкил карда шавад. Шумораи умумии кормандони соҳа 1253 нафар буда, музди маоши миёнаи онҳо 1637 сомониро ташкил медиҳад. Корхонаҳои соҳаи саноати ангишт новобаста аз мушкилиҳои молиявӣ ва техникӣ ҷиҳати таъмини соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ҷумҳурӣ барои фаъолияти мунтазам ва самарабахши дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2017-2018 бо ангишт, махсусан Маркази барқу-гармидиҳӣ тамоми чораҳоро дида истодааст. Раёсати саноати истихроҷи ангишт  сохтори дастгоҳи марказии Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, сиёсати ягонаи давлатро дар бахши саноати истихрочи ангишт, ки ба истифодаи ангишт вобаста мебошанд, таҳия ва татбиқ менамояд. Раёсат дар фаъолияти худ Конститутсия (Сарқонун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои  Ҷумҳурии Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи қаъри замин», Қонуни Ҷумхурии Тоҷикистон «Дар бораи ангишт» ва дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Низомномаи Вазорат, Қарори ҳайати Мушовараи Вазорат, фармону супоришҳои Вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистонро дастури амал қарор медиҳад. Фаъолияти Раёсат барои таъмини боэътимод ва босифати иқтисодиёт ва аҳолии ҷумҳурӣ бо ангишт, ҳифзи муҳити зист, гузариши мунтазам ба муносибатҳои иқтисодиёти бозоргонӣ, рушди корхонаҳо дар асоси рақобати озод, баланд бардоштани самаранокии фаъолияти онҳо ва ҷалб намудани сармояҳои хориҷӣ ва ватанӣ равона карда шудааст. Раёсат фаъолияти худро дар ҳамкорӣ бо дигар Раёсату шуъбаҳои дастгоҳи марказии Вазорат, корхонаю муассисаҳо, ташкилотҳо, вазорату идораҳо ва мақомотҳои маҳаллии ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон анҷом медиҳад. Анни замон,  дар ҷумҳурӣ 19-адад корхонаи  саноати истихроҷи ангишт дар 14 кон фаъолият доранд, ки Раёсат бевосита аз болои онҳо назорат мебарад Дар таҳияи стратегияи рушди саноати ангишт дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, татбиқи он дар асоси барномаҳои байниҳукуматӣ, давлатӣ ва соҳавӣ  саҳм мегирад. Раёсат, дар ҳолатҳои зарурӣ идоракунии фаврии корхонаҳои давлатии соҳаи ангишт, назорат ва мониторинги фаъолияти корхонаҳои хусусӣ ва муштарак, ки ба коркарду истихроҷи ангишт ва гузаронидани корҳои иктишофӣ – геологиро дар кону пайдоишгоҳхои ангишт анҷом медиҳад. Раёсат ҷиҳати муайян намудани ҳаҷми истихроҷи ангишт дар шахтаҳо ва бурришҳо,талаботҳои коркарди ангишт ва гирифтани маҳсулотҳои лозимӣ аз он, тартиби аз эътибор соқит намудани талафоти ангишт ва қоидаҳои ягонаи пешбурди ҳуҷҷатҳо  ва нигоҳдории онҳоро тибқи «Дастурамали оид ба Баҳисобгирии истихроҷ ва коркарди ангишт дар шахтаҳо ва бурришҳо» таҳти назорат гирифта ва риояи онро таъмин менамояд. Дар баробари ин бо донишгоҳу донишкадаҳо ва марказҳои бозомўзӣ ва такмили ихтисоси дар ҷумҳурӣ вобаста ба ин соҳа буда, аз ҷумла; Коллеҷи куҳии ба номи С. Юсупова, ва Муассисаи давлатии «Маркази таълимӣ, бозомузӣ ва такмили ихтисоси кадрҳои Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» ҳамкорӣ намуда, дар ҳолатҳои зарурӣ (нарасидани муаллимони соҳавӣ), дар тайёр намудани кадрҳои ҷавон ба онҳо кўмак мерасонанд. Барои гузаштани корҳои амалии пеш аз дипломӣ (перед дипломный практика) ба донишҷўён ва дар таъмин намудани кадрҳои ҷавон бо кор, дар корхонаҳои зертобеи худ ёрии амалӣ мерасонад.